U prodaji knjiga “Sura sloboda“ doktora Dragomira Stevanovića

Poštovani čitaoci, iz štampe upravo je izašla knjiga „Sura sloboda“, autora dr Dragomira Stevanovića, u izdanju Udruženja „Dragačevo-Jovan Bojović“.

Dr Dragomir Stevanović bio je lekar, predratni član Demokratske stranke i kandidat za poslanika na poslednjim skupštinskim izborima u Kraljevini Jugoslaviji. Za vreme Drugog svetskog rata stao je na stranu Jugoslovenske vojske pod komandom đenerala Draže Mihailovića. Uhapsili su ga Nemci tokom 1942. godine i ostatak rata proveo je po raznim nacističkim zatvorima i logorima. Najviše vremena robijao u „Radnom logoru- Zemun“, danas poznatijem kao logor „Staro Sajmište“.

Izuzetno svedočenje o ovom periodu svog života ostavio je u knjizi „Sura grobnica“. Ova knjiga čini prvi deo ovog jedinstvenog izdanja koje sadrži dve njegove knjige. „Sura grobnica“ predstavlja neprevaziđeno sećanje na dane provedene u logoru „Radni logor-Zemun“. Nikada o logoru koga danas zovemo „Staro Sajmište“, koncentracionom logoru smrti, nije kod nas napisana bolja i potresnija knjiga. Nije čudo što je u komunističkoj Jugoslaviji ova knjiga bila zanemarena i nikada nije objavljena. Iako je knjiga jednom objavljena kasnije, sredinom 90-ih godina prošlog veka, stanje se nije popravilo i zvanična istoriografija je nastavila da je ignoriše. Ovo izdanje je pokušaj da se to izmeni.

Drugi deo ovog izdanja je knjiga dr Stevanovića „Agonija slobode“. To je sećanje na ljude i događaje u periodu između Aprilskog rata i trenutka kada je autor zarobljen. U obe knjige nalazi se sijaset nepoznatih podataka o nizu istorijskih ličnosti. Posebno je zanimljivo što je dr Stevanović opisao ratne sudbine prvaka i pripadnika Izvršnog odbora Demokratske stranke. Iz ovih podataka jasno vidimo da je izrazita većina prvaka Demokratske stranke bila u redovima ili je pomagala vojsku pod komandom đenerala Draže Mihailovića, što su mnogi od njih platili životom.

U knjigama se nalazi mnogo nepoznatih podataka o raznim istorijskim ličnostima: četničkim vojvodama Radomiru Đekiću i Boži Javorcu; komunistima iz Arilja i okoline, predvođenim famoznim Stevanom Čolovićem; o čudnoj sudbini poručnika Radojka Đurića, četnika, pa ljotićevca; o više visokih zvaničnika nedićevske uprave i važnih članova Zbor-a; nizu oficira i vojnika JV pod komandom đenerala Draže Mihailovića; o brojnim pripadnicima Gestapoa i Vermahta koji su se istakli u uništavanju srpskog naroda; o raznim logorašima koji su svoje živote ostavili u logorima i na raznim stratištima, a njihova žrtva ostala zaboravljena u srpskoj istoriji…

Bosiljka D. Stevanović, ćerka Dragomira Stevanovića, napisala je uvod i pogovor za ovo izdanje. Prikazala je predratnu, ratnu i posleratnu situaciju u užoj porodici dr Stevanovića, ali i lične i porodične tragedije kroz koje su prošle familija Stevanović iz Surdulice i familija Radojević iz Ivanjice. Sudbine ove dve čuvene familije su metafora tragedije kroz koje je prošla građanska, seoska i demokratska Srbija pod nacistima i komunistima.
U ilustrovanom delu ovog izdanja nalazi se niz fotografija koje do sada nisu nikada objavljivane i pokazuju istorijske ličnosti koje se pominju u ovoj knjizi.


Priređivač knjige istoričar ma Ana Filipović dopunila je ovo izdanje sa preko pedeset biografija ličnosti koje autor pominje u knjizi. Na samom kraju ovog izdanja priređivač donosi svoja istraživanja o biografijama petorice oficira Jugoslovenske vojske pod komandom đenerala Draže Mihailovića, a koji su bili sa juga današnje Srbije. Njihovi ratni i životni putevi su prvi put bili predmet interesovanja u našoj istoriografiji. To su oficiri: Jovan Stevanović, Todor Stevanović, Miodrag Andrejević, Živojin Mitić i Aleksandar Petrović. Kroz biografije ove petorice oficira, vidi se i kako se odvijao Drugi svetski rat na području juga današnje Srbije, odnos komande Južne Srbije i Draže Mihailovića i Vrhovne komande, što je obuhvatalo veliko geografsko područje na čitavom jugu Kraljevine Jugoslavije, od Niša do granice sa kraljevinom Grčkom.

Obe knjige dr Dragomira S. Stevanovića koje se nalaze u ovom jedinstvenom izdanju, dopune Bosiljke D. Stevanović, kao i prilozi priređivača Ane Filipović, donose jedinstvenu celinu koja temu Drugog svetskog rata geografski širi na gotovo celu površinu Srbije. Ratne sudbine istorijskih ličnosti koje defiluju kroz ovu knjigu predstavlja pripadnike srpskog naroda iz svih geografskih područja gde su Srbi tada živeli.

Lučani Info / InfoLiga